Wawel to określenie wapiennego wzgórza nad Wisłą, na którym zbudowano gród zrazu książęcy, katedrę biskupią i całe miasteczko. Wawel to siedziba polskich władców. W źródłach historycznych nazwa ta pojawia się już w XIII stuleciu i jest itiotowana w postaci Wawel, Wawel, Wonwel. Zdaniem językoznawców Wawel to „suche wzniesione miejsce wśród wód i mokradeł". Zatem nazwa adekwatna do pierwotnej konfiguracji icrenu, kiedy to wapienne wzgórze wyniośle wyrastało ponad bagna i moczary oraz wiślane rozlewiska zewsząd go otaczające. 1'róbowano również, ale bezskutecznie interpretować nazwę Wawel „jako pochodną od wąwel" czyli wąwozu, który faktycznie przebiega przez środek wzgórza, przecinając je z południa na północ. Fenomenem jest, że wzgórze to wznosi się pośrodku Krakowa, a na nim stoi imponujący zespól budowli, przemawiający do serc wszystkich bez wyjątku Polaków. Jest bowiem Wzgórze Wawelskie opromienione historią, która tu się za sprawą człowieka toczyła, dając narodowi polskiemu najwyższe wartości patriotyczne i moralne.

Od zarania swego istnienia to wyniosłe wzgórze było naturalnym punktem obronnym, a w jego załomach skalnych i pieczarach pierwotny człowiek znajdował schronienie przed wrogiem i dzikimi zwierzętami. Najstarsze ślady ludzkie na Wawelu pochodzą sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat. Prowadzone badania archeologiczne wykazały, że już w IX i X w. Wzgórze Wawelskie było gęsto zabudowane, a przed tysiącem lat stał tutaj silnie ufortyfikowany gród. Już w czasach wiślańskich stał się Wawel siedzibą władcy. Z końcem pierwszego tysiąclecia Wawel zaczął odgrywać rolę ośrodka władzy politycznej, świeckiej i kościelnej.

1 »