Obecnie to wielka dzielnica położona na prawym brzegu Wisły. Czas zobaczyć zabytki znajdujące się na jej terenie. W średniowieczu wsławiona kopcem Krakusa i kościółkiem Św. Benedykta na wzgórzu Lasoty. To przez Podgórze wiodła droga solna na Wieliczkę i Bochnię, a także szlak handlowy na Węgry i Ruś. Właściwy Kraków rozwinął się głównie na lewym brzegu Wisły, po prawej zaś stronie rzeki osadnictwo było nikłe, rozwinęły się bardziej Dębniki oraz za panowania Kazimierza Wielkiego wioska Czyżowa Wola, położona przy ujściu Wilgi do Wisły. W 2 poł. XVII w. znajdowało się tutaj „uroczysko zwane Krzemionkami". U stóp Krzemionek stała kazimierska szubienica, gdzie było miejsce straceń, tam m.in. w 1651 wbito na pal zdrajcę Kostkę Napierskiego.

Współczesne dzieje Podgórza zaczynają się dopiero po pierwszym rozbiorze Polski, gdy ziemie na prawym brzegu Wisły dostały się Austrii, która ustępując w 1776 z Kazimierza stanęła na prawym brzegu Wisły, naprzeciw Wawelu i Skałki. Władze austriackie urządziły na początku swoją siedzibę w Ludwinowie, gdzie w miejscowej kaplicy Św. Bartłomieja odprawiały się msze i nabożeństwa dla miejscowej ludności. Przy drodze wiodącej do Zakrzówka urządzono cmentarz. W 1782 powstała parafia w Ludwinowie. Natomiast już w 1779 austriacki inżynier Karol de Hoefern opracował plan przyszłego miasta, które miało powstać w tym miejscu, obejmując Ludwinów i Podgórze. Plan ten nie doczekał się realizacji.

23 lutego 1784 cesarz Józef II podniósł Podgórze do rangi wolnego królewskiego miasta, nadając mu wiele przywilejów i praw. Miało stać się konkurencyjne dla Krakowa. Przywileje cesarskie przyciągnęły do nowego miasta rzemieślników i kupców, osadników polskich i kolonistów niemieckich. Rozpoczął się szybki rozwój urbanistyczny, powstały warsztaty rzemieślnicze i z czasem drobny przemysł. W 1808 otrzymało Podgórze własny herb. Połączone było od pocz. XIX w. stałym mostem z Krakowem, do którego zostało czasowo przyłączone za czasów Księstwa Warszawskiego. Za Wolnego Miasta Krakowa ponownie Podgórze podporządkowano Austrii. W 1817 erygowano parafię Św. Józefa, a niebawem postawiono murowany kościół, do którego zakupiono ołtarze ze zburzonego kościoła Wszystkich Świętych w Krakowie. W 1846 Podgórze było terenem walk podczas Rewolucji Krakowskiej, w której zginął Edward Dembowski. Na pocz. 2 pol. XIX w. przypada wzniesienie na Krzemionkach fortyfikacji austriackich, które ujęły w kleszcze kopiec Krakusa, poza tym zaczęli Austriacy pierścieniem fortyfikacyjnym otaczać Podgórze. Prace nie zahamowały rozwoju gospodarczego. Ponadto w 1885 przeprowadzono linię kolejową, która połączyła Podgórze ze światem. Do Krakowa zostało wcielone w 1915. Na pocz. XX stulecia rozwinął się tutaj przemysł, który w pełni uaktywnił się w okresie międzywojennym i po drugiej wojnie światowej. Obecnie Podgórze obejmuje jako dzielnica historyczne wsie Dębniki, Ludwinów, Zakrzówek, Łagiewniki, Borek Fałęcki, Kobierzyn, Płaszów, Prokocim, Bieżanów, Piaski Wielkie i inne. Przeważnie poza historycznym Podgórzem i Dębnikami są to nowoczesne osiedla, powstałe głównie po 1970.

1 »